Me ekzekutimin e himnit kombëtar nga Flavia Matmuja, vajzë e Porbregut, nisi ceremonia përkujtimore në nder të më shumë se 350 të masakruarve — burra, gra, fëmijë dhe të moshuar — të këtij fshati nga ushtria serbe në vitin 1913.
Nazif Matmuja, banor i fshatit Porbreg, si dhe Adem Hallaçi, autor i librit për masakrën e Porbregut, rrëfejnë ato ngjarje tragjike që kanë dëgjuar nga prindërit e tyre të mbijetuar nga kjo masakër.
“Vetëm në shtëpinë time janë masakruar njëmbëdhjetë anëtarë të familjes. Nga këta, babain, babai im e gjeti trupi veç, koka veç,” tregoi z. Matmuja.
“Këto ngjarje të mos harrohen. Është shumë e rëndësishme që të shfaqim mendime të asaj kohe jashtëzakonisht të vështirë për fshatin tonë,” tha z. Hallaçi.
Sipas historianit nga Prizreni, Parim Kosova, Drejtor i Kompleksit Muzeal “Lidhja Shqiptare e Prizrenit”, rezistenca e popullit të Lumës ishte një frenim për ushtrinë serbe për të përparuar drejt Shqipërisë së Mesme e të Jugut.
“Po të mos ishte qëndresa shqiptare në krahinën e Lumës, kreshnikët, ushtria serbe kishte për të arritur në Durrës e ndoshta edhe në Vlorë para Ismail Qemalit,” theksoi z. Kosova.
Prefekti i Qarkut Kukës, Dritan Baji, e cilësoi si një nga ngjarjet më tragjike që kanë ndodhur mbi popullsinë civile, jo vetëm në Lume, por në mbarë vendin.
“Ky memorial na kujton një masakër që nuk e kam dëgjuar të ngjashme në gjithë Shqipërinë për nga përmasat dhe mënyra,” tha prefekti Baji.
Aktiviteti u ndërthur me interpretime këngësh patriotike nga rapsodët e Kukësit dhe këngë lirike nga Hersi Matmuja, këngëtare e mirënjohur e skenës shqiptare dhe asaj europiane.
